VÌ SAO VIỆT NAM CẦN HÌNH THÀNH HỆ THỐNG VÉ ĐIỆN TỬ QUỐC GIA TRÊN NỀN TẢNG VNeID?

Chuyển đổi số ngành vận tải không chỉ là số hóa vé, mà là xây dựng hạ tầng dữ liệu quốc gia

Trong nhiều năm qua, ngành vận tải hành khách Việt Nam đã có những bước phát triển mạnh mẽ về quy mô và ứng dụng công nghệ. Nhiều doanh nghiệp đã triển khai bán vé trực tuyến, thanh toán không tiền mặt, vé điện tử và các ứng dụng chăm sóc khách hàng.

Tuy nhiên, xét trên phạm vi toàn ngành, thị trường vẫn đang tồn tại một thực tế là mỗi doanh nghiệp, mỗi nền tảng công nghệ và mỗi kênh bán vé đang vận hành như những "ốc đảo dữ liệu" độc lập.

Một hành khách có thể phải cài đặt nhiều ứng dụng khác nhau để mua vé của các nhà xe khác nhau. Cơ quan quản lý cũng khó có được bức tranh tổng thể theo thời gian thực về hoạt động vận tải trên phạm vi toàn quốc. Trong khi đó, doanh nghiệp vận tải phải kết nối với nhiều kênh bán vé khác nhau, mỗi kênh sử dụng một chuẩn kỹ thuật riêng, làm tăng chi phí tích hợp và vận hành.

Trong bối cảnh Chính phủ đang thúc đẩy phát triển VNeID trở thành nền tảng số phục vụ người dân, việc hình thành Hệ thống vé điện tử quốc gia trên VNeID không chỉ là bổ sung thêm một tiện ích mới mà còn là cơ hội để xây dựng một hạ tầng dữ liệu thống nhất cho ngành vận tải hành khách.

Người dân sẽ được hưởng lợi gì?

Lợi ích đầu tiên và dễ nhận thấy nhất là trải nghiệm của người dân sẽ được đơn giản hóa đáng kể.

Chỉ với ứng dụng VNeID, người dân có thể:

Tìm kiếm các tuyến xe trên phạm vi toàn quốc.

So sánh giờ chạy, giá vé và dịch vụ của nhiều doanh nghiệp.

Đặt vé và thanh toán trực tuyến.

Nhận vé điện tử.

Đăng ký dịch vụ trung chuyển nếu có.

Mua bảo hiểm chuyến đi nếu có nhu cầu.

Theo dõi hành trình.

Check-in lên xe bằng mã QR.

Nhận hóa đơn điện tử.

Đánh giá chất lượng dịch vụ sau chuyến đi.

Điều này giúp giảm đáng kể thời gian tìm kiếm thông tin, hạn chế tình trạng mua nhầm vé hoặc phải cài đặt nhiều ứng dụng khác nhau.

Quan trọng hơn, khi vé điện tử được gắn với tài khoản định danh điện tử, tính xác thực và an toàn của giao dịch cũng được nâng lên một bước mới.

Doanh nghiệp vận tải sẽ được hưởng lợi như thế nào?

Đối với doanh nghiệp vận tải, lợi ích không chỉ nằm ở việc có thêm một kênh bán vé.

Điều quan trọng hơn là doanh nghiệp được tiếp cận một hạ tầng phân phối thống nhất, thay vì phải xây dựng kết nối riêng với từng nền tảng.

Khi áp dụng chuẩn dữ liệu và API thống nhất, doanh nghiệp chỉ cần kết nối một lần nhưng có thể phân phối vé trên nhiều kênh khác nhau mà không phải phát triển lại hệ thống.

Việc này giúp:

Giảm đáng kể chi phí tích hợp công nghệ.

Rút ngắn thời gian triển khai.

Đồng bộ dữ liệu theo thời gian thực.

Hạn chế sai lệch giữa các kênh bán vé.

Nâng cao hiệu quả quản trị kho vé.

Dễ dàng mở rộng sang các dịch vụ số khác.

Quan trọng hơn, doanh nghiệp vẫn giữ quyền chủ động trong hoạt động kinh doanh.

Doanh nghiệp quyết định:

Tuyến nào được mở bán.

Giá vé.

Chính sách đổi, hủy và hoàn vé.

Kho ghế được phân phối.

Các chương trình khuyến mại.

Nền tảng số chỉ đóng vai trò hỗ trợ kết nối và phân phối.

Nhà nước sẽ có thêm công cụ quản lý hiện đại

Đối với cơ quan quản lý, giá trị lớn nhất không nằm ở việc bán được bao nhiêu vé.

Điều quan trọng là hình thành được dòng dữ liệu vận tải theo thời gian thực.

Từ dữ liệu vé điện tử có thể hình thành chuỗi dữ liệu thống nhất:

Đặt vé → Thanh toán → Vé điện tử → Check-in → Hoàn thành chuyến đi → Hóa đơn điện tử → Đối soát.

Chuỗi dữ liệu này giúp:

Thống kê chính xác lưu lượng vận tải.

Phân tích nhu cầu đi lại theo vùng và thời điểm.

Hỗ trợ quy hoạch tuyến.

Đánh giá hiệu quả khai thác.

Hỗ trợ công tác thanh tra, kiểm tra khi cần thiết.

Góp phần minh bạch hóa doanh thu và hạn chế thất thu thuế.

Thay vì quản lý dựa trên hồ sơ giấy hoặc báo cáo tổng hợp sau nhiều ngày, cơ quan quản lý có thể từng bước chuyển sang mô hình quản lý bằng dữ liệu số.

Mô hình nào là phù hợp?

Một câu hỏi thường được đặt ra là:

Liệu VNeID có nên trực tiếp xây dựng toàn bộ hệ thống bán vé hay không?

Trên thực tế, kinh nghiệm quốc tế cho thấy điều quan trọng không phải là xây dựng thêm một hệ thống bán vé mới, mà là xây dựng hạ tầng kết nối mở.

Trong mô hình này:

VNeID giữ vai trò là nền tảng phục vụ người dân.

Doanh nghiệp vận tải vẫn quản lý hoạt động kinh doanh của mình.

Các doanh nghiệp công nghệ tiếp tục phát triển giải pháp phục vụ doanh nghiệp.

Một nền tảng tích hợp trung gian thực hiện chuẩn hóa dữ liệu, điều phối kết nối và đồng bộ giao dịch giữa các bên.

Nhờ vậy:

Không làm thay hoạt động của doanh nghiệp.

Không tạo sự phụ thuộc vào một nhà cung cấp công nghệ.

Dễ dàng mở rộng khi có thêm doanh nghiệp tham gia.

Giảm chi phí tích hợp cho toàn xã hội.

Bảo đảm cạnh tranh lành mạnh.

Đây cũng là mô hình phù hợp với nguyên tắc phát triển Chính phủ số và kinh tế số, trong đó Nhà nước ban hành tiêu chuẩn và quản lý hạ tầng, còn doanh nghiệp đổi mới sáng tạo trên cùng một nền tảng mở.

Không chỉ là vé xe

Một khi hạ tầng kết nối được hình thành, phạm vi ứng dụng sẽ không dừng lại ở vận tải hành khách tuyến cố định.

Cùng một kiến trúc có thể mở rộng sang:

Xe buýt.

Taxi.

Đường sắt.

Đường thủy.

Trung chuyển.

Bãi đỗ xe.

Vé tham quan.

Vé sự kiện công cộng.

Các dịch vụ giao thông thông minh khác.

Điều này tạo nền tảng để từng bước hình thành một hệ sinh thái giao thông số thống nhất, trong đó người dân chỉ cần sử dụng một tài khoản định danh điện tử để tiếp cận nhiều loại hình dịch vụ khác nhau.

Chuyển đổi từ "ứng dụng bán vé" sang "hạ tầng số quốc gia"

Điều cốt lõi của quá trình chuyển đổi số không phải là đưa thêm một chức năng bán vé lên một ứng dụng.

Điều cốt lõi là xây dựng được một hạ tầng dữ liệu mở, thống nhất và có khả năng kết nối lâu dài.

Khi hạ tầng này được hình thành, lợi ích không chỉ thuộc về một doanh nghiệp hay một cơ quan quản lý, mà sẽ lan tỏa tới toàn bộ hệ sinh thái gồm người dân, doanh nghiệp, các nền tảng công nghệ và Nhà nước.

Đó cũng là hướng tiếp cận phù hợp với mục tiêu xây dựng Chính phủ số, xã hội số và nền kinh tế số mà Việt Nam đang theo đuổi.

Trong tương lai, khi mỗi giao dịch vận tải đều được kết nối, xác thực và quản lý trên nền tảng dữ liệu thống nhất, ngành vận tải sẽ không chỉ minh bạch hơn, hiệu quả hơn mà còn có thêm nền tảng để phát triển các dịch vụ thông minh, lấy người dân làm trung tâm và dữ liệu làm động lực cho quản trị hiện đại.

Phan Bá Manh CEO AN VUI

Tham khảo thêm các bài : https://anvui.vn/tin-tuc/nghi-dinh-2382026ndcp-%E2%80%93-khong-chi-la-tang-muc-phat-ma-la-buoc-chuyen-lon-trong-quan-ly-nganh-van-tai-hanh-khach-302.html